Özel Güvenlik Puantajı Nasıl Hazırlanır? 2026 Rehberi ve Sık Yapılan Hatalar
Puantaj, ay sonunda “kim kaç gün, kaç saat çalıştı” sorusunun resmi cevabıdır ve doğrudan bordronun girdisidir. Güvenlik sektöründe vardiya çeşitliliği (gündüz/gece, 8/12/24 saat, hafta tatili, resmi tatil) yüzünden puantaj hata yapmaya çok müsaittir. Bu rehberde doğru bir puantajın içinde ne olması gerektiğini ve nerede yanıldığımızı anlatıyoruz.
Bir güvenlik puantajında hangi kalemler olur?
- Normal çalışma günü/saati — vardiya planına göre fiilî mesai
- Fazla mesai — günlük/haftalık sınırların üzerindeki saatler (bkz. 270 saat tavanı)
- Gece çalışması — gece dilimindeki saatlerin ayrı gösterimi
- Hafta tatili ve resmi/dinî bayram — tatil çalışması ilave ücrete tabidir
- Yıllık izin, raporlu gün, ücretsiz izin, devamsızlık
Excel neden hata üretir?
Excel esnektir ama puantaj için üç yapısal zaafı vardır:
- Kaynak veri elle girilir: Görevli sahada ne zaman geldi/gitti bilgisi kâğıttan veya hafızadan aktarılır. En büyük hata kaynağı budur.
- Formüller kırılır: Satır eklenir, kopyalanır, bir hücre kayar; kimse fark etmez, bordroya yanlış saat gider.
- İzlenemez: “Bu 4 saat fazla mesai nereden geldi?” sorusunun kanıtı yoktur. İtiraz halinde dayanak gösteremezsiniz.
Puantajın kalitesi, kaynağının kalitesidir. Kaynak “sahadaki gerçek okutma” değil de “ay sonu hatırlanan” ise, en güzel Excel bile yanlış bordro üretir.
Doğru akış: saha → puantaj → bordro (tek zincir)
Sağlam bir kurguda puantaj elle hazırlanmaz, kendiliğinden oluşur:
- Görevli sahada QR/GPS ile görev başı ve bitişi okutur — bu, tartışılmaz zaman damgalı kaynaktır.
- Sistem bu kayıtlardan normal, fazla, gece ve tatil saatlerini otomatik ayrıştırır.
- Puantaj bir onay akışından geçer (vardiya amiri → operasyon).
- Onaylı puantaj bordroya döner; banka ödeme dosyası ve SGK bildirgesi hazır çıkar.
Sık yapılan hatalar özeti
- Gece saatlerini normal saatle aynı yazmak
- Resmi tatil çalışmasını atlamak veya yanlış katsayıyla ödemek
- Fazla mesai yıllık tavanını takip etmemek
- İtiraz halinde dayanak (zaman damgalı kayıt) olmaması
Bordroya girdiğiniz her saatin, sahada bir okutmaya dayanması gerekir. “Elle giriş yok” ilkesini kurabilirseniz, puantaj tartışması da ay sonu üç günlük mesai de biter.
Hafta tatili ve resmi tatil: puantajın en pahalı iki satırı
Güvenlik puantajında en çok para kaybı yaratan yer, tatil günlerinin yanlış işlenmesidir. İki ayrı kalem vardır ve sürekli karıştırılırlar:
- Hafta tatili: İşçiye, yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme verilmesi gerekir. Bu gün, çalışılmasa dahi ücreti ödenen bir gündür. 12/24 gibi dönen modellerde hafta tatili takvimin pazarına denk gelmek zorunda değildir — önemli olan yedi günlük dilim içinde kesintisiz 24 saatin bulunmasıdır.
- Ulusal bayram ve genel tatil (UBGT): Bu günlerde çalışılmazsa ücret tam ödenir; çalışılırsa her gün için bir günlük ücret ayrıca ödenir. Yani UBGT çalışması pratikte o günün ücretini ikiye katlar. Güvenlikte noktalar bayramda da kapanmadığı için bu satır her ay değil ama yılda birkaç kez ciddi tutar oluşturur.
Bir vardiya gece yarısını aşarak iki güne yayıldığında hangi günün tatil sayılacağı ayrı bir karardır. Uygulamada yaygın ve savunulabilir yöntem, vardiyanın başladığı günü esas almak ve bu kuralı puantaj yönergesinde yazılı hale getirmektir. Kural yazılı değilse her ay farklı uygulanır ve itiraza açık kalır.
Örnek: 12/36 düzeninde bir ayın puantajı
Bir görevli, 30 günlük bir ayda 12 saat çalış / 36 saat dinlen düzeninde çalışsın. 12 + 36 = 48 saatlik (2 günlük) döngü nedeniyle bu düzende ayda 15 vardiya düşer:
| Kalem | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Toplam vardiya | 30 gün / 2 günlük döngü | 15 vardiya |
| Brüt vardiya süresi | 15 × 12 saat | 180 saat |
| Ara dinlenme (kullandırılıyorsa) | 15 × 1 saat | −15 saat |
| Fiilî çalışma | 180 − 15 | 165 saat |
| Gece dilimi (20:00–06:00) payı | gece vardiyası sayısına göre | ayrı sütunda gösterilir |
Bu ayda haftalık ortalama yaklaşık 38,5 saat olduğu için fazla mesai doğmaz — 12 saatlik vardiyanın kendisi fazla mesai değildir. Aynı görevli bir arkadaşının izni nedeniyle iki ek vardiya alırsa fiilî çalışma 187 saate, haftalık ortalama yaklaşık 43,5 saate çıkar; bu hâlâ 45 saatin altındadır. Üçüncü ek vardiyada 198 saate ve haftalık 46 saate ulaşır: eşik burada aşılır. 12/24 düzeni ise baştan farklıdır; ayda 20 vardiya ve 220 fiilî saatle haftalık ortalama 51 saate çıkar, yani model kendi başına fazla mesai üretir. Fazla mesai, 12 saatlik vardiyayı gören çoğu firmanın sandığından daha geç başlar ama modele göre değişir — ve tam da bu yüzden Excel'de “12 saati aşan her saat fazla mesai” formülü kuran firmalar kendi maliyetlerini yanlış hesaplar. Eşiklerin ayrıntısı için fazla mesai ve gece vardiyası kuralları yazısına bakın.
Yukarıdaki tablo bir hesap örneğidir; gerçek puantaj sözleşmenizdeki haftalık süreye, denkleştirme uygulamanıza ve o ayın tatil günlerine göre değişir.
Puantaj kaç yıl saklanmalı?
Puantaj bir ay sonu belgesi değil, bir ispat aracıdır. Ücret ve fazla mesai alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır; yani bugün hazırladığınız puantaj, beş yıl sonra açılacak bir davada dayanağınız olabilir. Bir iş uyuşmazlığında fazla mesai iddiasını ispat külfeti kural olarak işçidedir, ancak işveren kayıt tutmuşsa hesap doğrudan o kayıt üzerinden yapılır. Kayıt yoksa tanık beyanına göre takdirî bir hesap yapılır ve bu neredeyse her zaman işveren aleyhine sonuçlanır.
- Onaylı aylık puantaj (kim onayladı, ne zaman onayladı bilgisiyle)
- Puantajın dayandığı ham saha kayıtları (giriş–çıkış okutmaları)
- İmzalı fazla mesai onayı ve varsa denkleştirme anlaşması
- İzin, rapor ve devamsızlık belgeleri
- Bordro ve ödeme dekontu / banka listesi
Puantajdan bordroya ve SGK'ya giden zincir
Puantaj tek başına bir tablo değildir; üç çıktıyı birden besler:
- Bordro: Normal, fazla, gece ve tatil saatleri farklı katsayılarla ücrete döner.
- SGK aylık prim ve hizmet belgesi: Prim ödeme gün sayısı ve eksik gün nedeni doğrudan puantajdan gelir. Eksik gün kodu ile puantajdaki devamsızlık/izin kaydı tutmuyorsa, düzeltme ve idari yaptırım riski doğar.
- Müşteriye hizmet faturası: Adam/saat esaslı sözleşmelerde fatura da aynı veriden çıkar. Aynı ayın puantajının müşteriye giden dökümle uyuşmaması, sözleşme yenilemede en sık yaşanan güven kaybıdır — hizmet kanıtı yazısında bu tarafı ele alıyoruz.
Sık sorulanlar
Puantajı kim onaylamalı? Kaydı giren kişiyle onaylayan kişinin farklı olması esastır (vardiya amiri hazırlar, operasyon onaylar). Tek kişilik akış, denetimde ve itirazda zayıf kalır.
Görevli itiraz ederse ne yaparım? İtirazı puantaj üzerinden değil, ham kayıt üzerinden karşılayın: hangi gün, saat kaçta, hangi noktada okutma var. Zaman damgalı okutma varsa tartışma bir dakikada biter.
Kâğıt imzalı puantaj yeterli mi? Yeterli sayılabilir, ancak imza yalnızca “gördüm” der; saatin gerçekten o saat olduğunu söylemez. Kaynağı sahadaki zaman damgalı kayıt olan bir puantaj, imzalı kâğıttan çok daha güçlü bir delildir. Bu ayrımı elektronik nöbet defteri yazısında açıyoruz.
FocusNöbet'te puantaj saha girişinden kendiliğinden oluşur, onaydan geçer ve bordroya dönüşür — tek zincir. Ürünü canlı defterde görün.
İlgili saha notları
- MevzuatGüvenlik Görevlisi Fazla Mesai: 270 Saat Tavanı ve Gece Vardiyası Kuralı4857 sayılı Kanun'a göre yıllık 270 saat fazla mesai tavanı ve gece vardiyası 7,5 saat sınırı güvenlik sektörünü nasıl etkiler? Sık yapılan hatalar ve çözümü.
- Saha NotlarıGüvenlikte Olay Tutanağı Nasıl Yazılır? Örnek ve Kontrol ListesiGüvenlik görevlisi olay tutanağını nasıl yazar? Bölümler, gözlem dili, tanık ve imza, ekler, örnek tutanak ve tutanaktan sonraki bildirim zinciri adım adım.
- Saha NotlarıGüvenlikte Kayıp ve Bulunan Eşya Kaydı Nasıl Tutulur?Güvenlik noktasında kayıp ve bulunan eşya kaydı nasıl tutulur? Teslim alma, kayıt alanları, saklama, sahibine iade, değerli eşya ve aylık kontrol adımları.